محمد على حاجيلو

69

ريشه هاى تاريخى تشيع در ايران ( فارسى )

ابراهيم نوشتند و او را به شهرهاى خود دعوت كردند و يا با صدور فتاواى دينى ، از او طرفدارى كردند . « 1 » ابراهيم همراه نيروى پانزده هزار نفرى از مردان خود بصره را به سوى كوفه ترك كرد تا به هواداران خود بپيوندند ، ولى در بين راه در محلى به نام « بخّمره » با ارتش عباسيان برخورد كرد كه به مرگ او انجاميد . « 2 » گفته شده كه از قيام وى عده‌اى از موالى ايرانى و يا ايرانى غير موالى حمايت كرده‌اند . « 3 » از اين زمان تا اواخر قرن دوم ه ق ، گزارش خاصى پيرامون مشاركت ايرانيان در جريانات شيعى نداريم ، جز آنكه ايرانيانى از اصحاب ائمه عليه السّلام با آنان رابطه داشتند و در سفر حج خود ، نه تنها از عراق مىگذشتند ، بلكه در مدينه به‌طور مستقيم با ائمه خويش در تماس بوده‌اند . در اين مدت عباسيان با شدت علويان را سركوب كردند و شخصيتهاى برجسته آنان را كشتند يا به زندان انداختند . هنگامى كه حسين بن على معروف به شهيد فخ در زمان هادى عباسى قيام كرد و قيام او در سال 169 ه ق سركوب شد ، « 4 » عباسيان سر او را از مكه به خراسان فرستادند ، زيرا منصور معتقد بود كه در خراسان محبت علويان با عباسيان آميخته به يكديگر است . « 5 » و اين مسئله نشان دهندهء نفوذ تشيع در اين بلاد

--> ( 1 ) . همان ، ص 353 - 328 . ( 2 ) . همان ، ص 324 . ( 3 ) . رسول جعفريان ، تاريخ تشيع در ايران از آغاز تا قرن دهم ، قم ، انتشارات انصاريان ، 1375 ، ج 1 ، ص 177 . ( 4 ) . تاريخ يعقوبى ، پيشين ، ج 2 ، ص 405 - 404 . ( 5 ) . تاريخ تشيع در ايران از آغاز تا قرن دهم ، همان ج 1 ، ص 178 ( به نقل از العيون و الحدائق ، ص 246 ) .